Brengt Marga Klompé de jaren vijftig mystiek terug?

Maandag 22 juni (2020) heeft de voorzitter van de commissie, James Kennedy, in het Openluchtmuseum in Arnhem de nieuwe Canon gepresenteerd aan minister Van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
De Canon van Nederland blijft bestaan uit vijftig thema’s, ook wel ‘vensters’ genoemd. In de vernieuwde Canon zijn alle vensterteksten herschreven, zijn bepaalde vensters vervangen, en hebben andere vensters nieuwe namen gekregen.
Zo is de oud premier Willem Drees vervangen door minister van Staat Marga Klompé, de eerste vrouwelijke president van Nederland.

Marga Klompé is geboren in Arnhem, op 16 augustus 1912, ’s morgens rond 4 uur: Zon in het  dierenriemteken Leeuw, Maan in het teken Weegschaal, Ascendant (teken dat bij het geboorteuur hoort) in het Moederteken Kreeft, de planeet Neptunus (heerser van het teken Vis) in het ascendanthuis. Het beroepshuis 10 wordt gedomineerd door het teken Ram.


De tekens Kreeft en Vis zou je ‘de jaren vijftig tekens’ kunnen noemen. Ze staan voor verbeelding, intuïtie, dromen en (kinderlijk) gevoel en zijn als zodanig de tegenpolen van de Calvinistische aanbidding van het woord, een wereld die in de horoscoop van Marga Klompé wordt aangegeven door het horoscoophuis 7. Dat huis verwijst naar de aanvulling die gezocht moet worden. Geen statische vorm van religiositeit, maar een naar verandering (Uranus) strevende vorm van autoriteits- of vaderdenken (Saturnus): religieus anarchisme dus…
Zoals uit het betoog van Ruud Lubbers hieronder blijkt was Marga Klompé diep in haar hart een mysticus, iemand die het liefst de grenzen van het kerkelijke instituut waar ze deel van uitmaakte zou willen overschrijden. Niet voor de kerk en het daaraan gekoppelde statisme, maar voor ‘de mens’ moet een politicus staan.
De keuze voor het CDA, waar het ouderwets-Hollandse (dus mystiekloze) protestantisme elke keuze voor grensoverschrijdende religiositeit onmogelijk zou maken trok haar daarom niet bijzonder aan.
Protestants Nederland haat nog altijd anarchisme, haat mystiek en haat humanisme. Zelfs James Kennedy kan daar niets aan veranderen…


Gerard Mostert: Marga Klompé. Een biografie
Uitgeverij Boom | 2011
door Ruud Lubbers (oud-minister-president)

Op 12 augustus 1948 schrijft Marga Klompé in haar dagboek: ‘Beëdiging in de Tweede Kamer: “Dit moment zal mij bijblijven. Hoop dat God mij de kracht geeft om mijzelf te blijven en in deze sfeer iets uit te dragen van de Liefde en de Rechtvaardigheid.”
Over deze Marga Klompé heeft Gerard Mostert een biografie geschreven..
In 1948 is Marga Klompé 36 jaar. Ze heeft al een rijk leven achter de rug als tweede dochter in een ‘vrouwengezin’, die de katholieke samenleving inging als lerares scheikunde…
Klompé stond model voor de vrouwen-emancipatie toen ze in 1948, als lid van de Nederlandse delegatie van de Algemene vergadering van de Verenigde Naties, betrokken was bij de opstelling van de Universele verklaring van de rechten van de mens
Later, in 1956, zou ze de eerste vrouwelijke minister worden.

Marga Klompé was belangrijk voor mij. Nog vóór ik in 1973 minister werd, leerde ik haar kennen als voorzitter van Justitia et Pax in Nederland. Dus eerst ‘de liefde en de rechtvaardigheid’, en pas dan de politiek.
Het was in die dagen dat ik Marga leerde kennen in haar gewoonte om mensen zonder enige gêne nog tot middernacht op te bellen. Toen ik haar vertelde van de verbazing van mijn vrouw daarover, zei zij: ‘Als het over iets belangrijks gaat, bijvoorbeeld over de schending van mensenrechten, dan klim ik direct in de telefoon..

In november 1982 is Marga inmiddels zeventig. Plotseling word ik minister-president, en de dag erop ga ik ’s avonds naar Marga op het Smidswater. Daar wordt een stevige borrel gedronken en wij praten over van alles.
Als ik weg wil gaan, zegt Marga: ‘Ruud, wacht nog even. Ik wil je nog iets zeggen.’ En dan klinkt het: ‘Ruud, vandaag is het bederf begonnen.’ ‘Wat zeg je nou, Marga?’ antwoord ik. Waarop zij zegt: ‘Vanaf vandaag zullen de mensen je naar de mond gaan praten, en dat zal in de loop der jaren alleen maar toe gaan nemen. Daarom zei ik net “Vandaag is het bederf begonnen”. En daarom moet je me beloven terug te treden als je omgeving en vrienden te kritiekloos zijn geworden. Dan is het echt tijd om te gaan.’

Marga Klompé was geen voorstander van de vorming van het cda. Dat kwam mijns inziens doordat zij de argumenten om dat te doen te opportunistisch achtte. Het ging dan met name over de dramatische, systematische electorale teruggang van de kvp. Dat motief – hoe houden wij macht? – beviel Marga niet.
Daar kwam bij dat zij in de eerste plaats katholiek was, en pas in de tweede plaats kvp-politica.  Ze had iets ‘zeer praktisch’ over zich, maar tegelijk was zij zeer gelovig, zonder daar kouwe drukte over te maken.
Marga Klompé had wel een punt met haar angst voor het machtsdenken. Precies die ‘we rule the country’-mentaliteit lag ten grondslag aan de val van het cda in 1994. Zo kwam het tot Paars.
De biografie over Marga Klompé geeft veel aandacht aan Marga en de katholieke kerk. Terecht, want zowel de katholieke kerk in Nederland als de Wereldkerk was een belangrijk deel van haar leven.
Belangrijker is echter haar persoonlijke wijze van Godsgelovig zijn. Het gaat te ver haar mystiek te noemen, maar in het diepst van haar gedachten kwam zij daar soms dichtbij…

Marga’s erfgoed geeft het cda de mogelijkheid eigentijds te denken. Voorlieden van het cda zouden nu kunnen gaan nadenken over de noodzaak om gesprekken te beginnen op weg naar een politieke beweging of partij voor al diegenen die zich willen laten inspireren door geloof en spiritualiteit…
Het cda is inspiratie gaan ontberen. Dat komt doordat de partij zich nu baseert op een exclusief joods-christelijke erfgoed en op dat alleen – en dat terwijl het cda juist bloei kende omdat over en weer andersdenkenden als inspirerend werden ervaren.
Zouden wij zo’n avontuur niet opnieuw moeten aangaan? Een gesprek beginnen met hen die zich verbonden weten met andere religies, spiritualiteit en levensbeschouwingen; niet ‘van God los’?

Over Wim Duzijn
Astroloog, Anarcho-Liberaal, Schrijver. Voor meer info daarover. Zie mijn website: www.wimduzijn.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: