De Kapitein


Aan stuurboord liggen kapers lief, Klaar voor het gevecht
En aan bakboord zwemmen haaien, Maar ik hou vannacht het roer wel recht… 

PvdA-voorman DIEDERIK SAMSOM houdt van Nederlandstalige muziek. ACDA en de MUNNIK behoren bij zijn favorieten. Zelfs de door elitaire linkse luitjes verafschuwde Volendamse zanger JAN SMIT mag binnen zijn muzikale leefwereld een plaatsje innemen. Dat is de reden waarom ik het onderstaande artikel, dat handelt over anarchisme en leiderschap heb gekoppeld aan het zeer Nederlands klinkende schipperslied DE KAPITEIN.

“Ik werd anarchist en antimilitarist, omdat ik zag dat het socialisme eenzijdig slechts de helft bevorderde van de bevrijding van de mens, door hem hoogstens te waarborgen dat hij geen honger en gebrek zou lijden, maar de mens niet geestelijk vrij maakte, daar hij gebukt kon blijven onder het gezag in welke vorm dan ook.” Domela Nieuwenhuis

Tegen vals moralisme

Anarchisme en het daar mee samenhangende immoralisme (d.i. afwijzing van een primitieve zwart-wit-moraal die gebaseerd is op het demoniseren van de ander) zijn uitgesproken vijanden van het monotheïsme: de kleinburgerlijke opvatting dat een tot bezit uitgeroepen eigen God ‘de ene ware God’ is, die omdat hij de enige is, geen andere goden naast zich duldt.
Immoralisme is geen amoralisme. Ze plaatst een holistische (of polytheïstische) moraal tegen de verdelende zwart-wit-moraal van het monotheïsme. Ze is daarmee de ontkenning van al die vormen van religieus en ideologisch denken die de ene mens op grond van irrationele argumenten boven de andere mens plaatst.
Binnen een holistische wereld hangt alles met alles samen en het is dan ook geen toeval dat holistische religies, zoals alle pre-christelijke orientaalse religies, MOEDER-religies waren. “God”, zo luidt een duizenden jaren oude Egyptische piramidetekst, “is het geheel van het bestaande”. Een wonder van moderniteit vergeleken bij het primitieve joods-christelijke godsbeeld dat wij aanbidden, een godsbeeld dat ons tot slaven maakt van diegenen die ‘God’ bezitten: de priesters, de leiders, de kapitalisten, en ga zo maar door.

Anarchisme verwerpt vals leiderschap dat gebaseerd is op zelfvergoddelijking, is daarmee grenzen opheffend verlichtingsdenken en hoort als zodanig thuis in een wereld die zichzelf ‘democratisch’ noemt. Niet het zogenaamde verlichtingsdenken van machtsdenkers, dat alleen diegene ‘verlicht’ noemt die voor de machtige partij kiest (een seculiere vorm van monotheïsme), maar het op bevrijding gerichte denken van de mens die elk individu (dus ook het machteloze en gedemoniseerde individu) belangrijk vind, zodat hij weigert het recht van de een ‘de ander’ te onderdrukken te erkennen (een recht dat ingebakken zit in elke vorm van kleinburgerlijk macht=recht-denken).

Van bovenaf opgelegde vrijheid

Er zijn maar weinig mensen die het begrip ‘individuele vrijheid’ serieus nemen. Altijd dringt de materialistische, naar geld en macht verlangende potentaat en de dictator zich naar voren met de eis dat een mens eerst een knieval moet maken voor de partij, de partijdige God en het partijdige kapitaal, voordat hij mag spreken.
Een partijloze enkeling die weigert mee te doen met het spel van leugen en bedrog kan op weinig meer rekenen dan afkeer en uitstoting.
‘Geestelijke vrijheid’ is een begrip dat nauwelijks betekenis bezit in een wereld waarin vrijheid het bezit geworden is van een elite die tot weinig meer in staat is dan inperking van dat gevaarlijke, grenzenloze begrip via een proces van heiligverklaring en idolisering.
Niet het intellectuele proces van bewustwording is belangrijk, maar het aankweken van een geloofshouding die in feite elke vorm van kritisch nadenken onmogelijk maakt.
Wie zegt “Ik geloof in onze vrijheid”, die is in feite al niet vrij meer. Geloof is een soort drug die tot verslaving leidt. En iedereen weet dat verslaafden hardnekkig weigeren hun verslaving onder ogen te zien.

Ontwaakt verworpenen der aarde

In oude wijsgerige teksten wordt dat verslavingsproces SLAAP genoemd. De mens gaat slaapwandelend door het leven en daarom zijn er onafhankelijke geesten nodig die in staat zijn mensen WAKKER te schudden. Zoiets als het ‘Ontwaakt verworpenen der aarde’ uit het socialistische strijdlied ‘de Internationale’…., een oproep die gekoppeld wordt aan het verlangen een stroom van ‘redelijk willen’ uit te gieten over de aarde.
Waar echter het socialisme de fout maakte bevrijdingsdenken in te perken via binding van het ideaal aan volstrekt geestloze zaken als ‘de economie’ (met zijn veronderstelde noodzakelijke wetten) en ‘de partij’ (met zijn eeuwige gelijk) daar wijst de anarchist elke vorm van partijdenken resoluut van de hand.
Die afkeer is in feite niets anders dan het tegen de vorm gerichte ‘VENTISME’ dat de literaire beweging FORUM (Ter Braak & Du Perron) voor ogen stond, geestelijk bevrijdingsdenken dat na de tweede wereldoorlog eigenlijk niet meer serieus werd genomen.

Politicus Zonder Partij

In de jaren dertig publiceerde Menno ter Braak het boek ‘Politicus zonder partij’.
In dat boek verzet hij zich tegen opschepperij, vals pretentieus gedrag en het overwaarderen van ‘de zucht naar geestelijke en culturele beschaving’.
Tegenover de door hem geconstateerde ‘culturele en politieke onoprechtheid’ plaatst hij simpelheid, kinderlijke eenvoud en humor, zaken die er toe moeten leiden dat binnen een verstarde, ontvitaliseerde maatschappij een nieuw levenselan kan opbloeien.
Waar ‘gewoonheid’ en ‘humor’ de toon aangeven, daar zullen rancuneuze dwaalleren geen kansen krijgen zichzelf te ontplooien. De wezenskenmerken van een fascistische heilsleer zijn namelijk een verstikkende humorloosheid en het onvermogen het eigen gedrag op een kinderlijk-spontane wijze te relativeren.
Het fascisme is de ontkenning van de dichter in de mens en het is een bekend feit dat juist de dichter voor spontaniteit, kinderlijkheid en gevoel staat. Een dichter is geen intellectueel, en wanneer hij dat wel wil zijn, wanneer hij van zijn gedichten pompeuze, kleinburgerlijke frasen wil maken, die ingepast kunnen worden in de door conventies ingeperkte levensruimte van de kleinburger, dan mag je hem geen dichter meer noemen.

De Acterende Grote Leiders

Het fascisme (ontstaan in Italië) kent geen spontane gevoelens. De fascist is een zure moralist, die deel uitmaakt van de tot alles overkoepelende vorm verheven groepsmoraal (het IK wordt WIJ). Het leven is voor hem een film: je hebt niet te maken met mensen, maar met acteurs.
De fascistische moralist is de regisseur die tegen de mensen zegt: ‘Zo’ moeten jullie voelen, en daarmee maakt hij zichzelf tot een vertegenwoordiger van wat religieuze mensen zo fraai omschrijven als ‘de duisternis’.
Je zou kunnen stellen dat een aan het collectief gebonden moralist binnen een gnostisch-mystiek scenario de Dood vertegenwoordigt, terwijl de dichter of de gevoelsmens het Leven symboliseert.
De dichter vernietigt de door kleinburgers vastgestelde grenzen, omdat zijn gevoelens te groot zijn voor enge burgerlijke kaders.
De fascist vernietigt soms ook een aantal burgerlijke vormen, maar hij vervangt de oude vormen en gedachten door een nieuwe, alleenzaligmakende vorm, waarin alleen de gedachten van de elite (of de grote leider, de Fuehrer, ‘the captains of industry’, de corporaties, etc..) belangrijk zijn.

De Vitale, Anti-Elitaire Leider

“Een (burgerlijke) beeldenstorm”, merkt Ter Braak in zijn boek ‘Het carnaval der burgers’ op, “geldt altijd de beelden der anderen…” De eigen beelden worden als onaantastbare grootheden gehandhaafd! Zelfkritiek is een eigenschap die naar decadentie voert.
Ter Braak pleit daarom voor een geesteshouding, die zijn oorsprong dient te vinden in de kinderlijke rebellie van de puberteit.
Volwassen, aangepast gedrag dat haaks staat op de kinderlijke gedragswijze en er vaak een ontkenning van is, alsof de een of andere Godenhand op wrede wijze een breuk bewerkstelligd heeft, is in zijn ogen een vloek voor een maatschappij die menselijk wil zijn, een maatschappij waarin geen plaats is voor enige vorm van dictatuur, een open samenleving, waarin de ‘elite’ niet vervreemd is geraakt van de levenswil van de puber (Johan Huizinga stelt iets soortgelijks in HOMO LUDENS).

Ter Braak merkt op dat er een diepe kloof gaapt tussen diegenen, die zich vertegenwoordigers noemen van ‘de culturele elite’ en de vitale, levenslustige, niet aan vormen gebonden jongere.
Het onvermogen van de elite in contact te treden met de ongepolijste, vitale krachten en emoties van de rebellerende puber, ziet hij als een bedreiging voor de cultuur.
Een ‘ontvitaliseerde’ kultuur verliest zijn grenzenstellende, beschavende functie. Zij heeft geen greep op het vitale geweld van de jongere, zodat zij zichzelf verzwakt en derhalve noodzakelijkerwijs te gronde gaat aan uitputting en geestelijke inteelt.

Advertenties

Over Wim Duzijn
Astroloog, Anarchist, Schrijver. Voor meer info daarover. Zie mijn website: www.wimduzijn.nl

5 Responses to De Kapitein

  1. Annet says:

    Dit had mijn vader kunnen waarderen omdat zijn vriend
    Domela Nieuwenhuis er in genoemd wordt…..

    Groet van …..

    • Wim Duzijn says:

      Goh, apart ANNET. Een vader met anarchistische vrienden. Mijn ouders waren zwaar rooms-katholiek. Mijn anarchistische verhalenbundeltje REVOLUTIE IN HET GEKKENHUIS werd door mijn moeder in de vuilnisbak gegooid. Niet uit pesterij of zo, maar omdat het in haar ogen een heiligschennend boekwerk was…

  2. Annet says:

    Mijn grootouders (Adam Lemaire en Marie van Hentenaer) waren rooms-katholiek. Toen mijn grootvader op werd genomen wegens overspannenheid moesten de jongste kinderen naar de nonnetjes. Zij hebben het geloof uit mijn vader geslagen. Hij moest uren bidden op z’n blote knietjes op een harde ondergrond. Hij was idealistisch en ontmoetten Domela met zijn verfrissende ideëen……maar het geloof heeft mijn vader toch nooit echt verlaten……

  3. myrdinwylt says:

    Amen, Wim. Al is dat misschien niet de meest gepaste uitdrukking bij het voorafgaande 😉

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: