Wonderkind of een Total Loss?

VK-blog, geplaatst op 04 november 2005 11:24 door Anarchist

 1. Theo & Het Monument

THEO VAN GOGH was tijdens zijn leven een schrijver die daarom zo opvallend was omdat hij  – net als zijn wapenbroeder WILLEM OLTMANS –  op een totale en absolute wijze door de schrijvende pers werd genegeerd. Iedereen kent ze wel, die vreemde uitbundige figuren die overal wat op aan te merken hebben en waar heel vaak om gelachen wordt, maar die desondanks er niet bij horen, zodat ze al snel ‘het zwarte schaap van de familie’ worden genoemd. De familie is altijd keurig en fatsoenlijk, wil het goede en staat voor kwaliteit. Het zwarte schaap is  – moet dat wellicht ook zijn – op de een of andere manier ‘anders’.

Theo zocht het anders zijn niet bewust. Hij wilde, zoals hij dat zelf zei, graag OK zijn, maar kwam voortdurend aan de verkeerde kant van de streep terecht via activiteiten die het verlangen OK te zijn in de weg zaten, omdat binnen de OK-wereld van de anderen altijd een soort dwingende morele code bestaat die afwijkende standpunten niet duldt. Theo verwierp die code en stelde dat hij altijd zou blijven strijden tegen ‘de gedachtepolitie’.
Desondanks heeft de schrijvende pers, die zichzelf als ‘de goede familie’ beschouwt, het gepresteerd Theo uit te roepen tot een boegbeeld van ‘het vrije woord’, hetgeen je rustig een lachertje mag noemen, omdat het begrip ‘vrijheid’ alleen maar van toepassing wordt verklaard op de met een lichtzinnige sfeer van oppervlakkige decadentie omzwangerde ‘ons kent ons’-horde, die alles vrij verklaart, behalve diegenen die niet handelen volgens het codeboekje van de groep.


Als anarchistisch schrijver, die weet dat anarchisten vanwege hun ontheiligingsverlangen door weinig mensen worden gezien als ‘OK-figuren’, heb ik de belachelijke kermis rondom Theo van Gogh genegeerd. Omdat ik weet dat het weinig meer was dan een daad van schijnheilig fatsoen (zoiets als ‘van de doden niets dan goeds’…), die met behulp van veel vals vertoon in een ‘hype’ diende te worden omgezet, zo een nietszeggend antivrijheidwoordje, dat altijd daar gehanteerd word waar mensen niks ander willen bereiken dan OK zijn..: IK OK, JIJ OK, WIJ ALLEMAAL ZIJN OK. OK-zijn is de mode…
Veel aandacht aan de mens Theo en zijn onhandige en soms zelfs opportunistische heen en weer schuiven tussen de wereld van het OK-zijn en de wereld van ‘niet-OK’ werd er niet geschonken. En dat ligt voor de hand, omdat we nu eenmaal allemaal deel uitmaken van wat Pim Fortuyn (Theo noemde hem ‘de Goddelijke kale’) ooit een verweesde samenleving noemde, een familieloze wereld dus, waarin de mens als individu helemaal niet belangrijk is.
Daarom werd met al dat quasi-moralistische vertoon in feite niet Theo van Gogh  geëerd, maar de OK-club, die hij haatte, maar waar hij (opportunist die hij was) toch graag deel van wilde uitmaken.
Het feit dat men hem nu wil gaan eren (waarvoor?, vraag je jezelf af) door een monument ergens in een vale, grijze kleinburgerlijke straat van een vale, kleinburgerlijke stad te plaatsen maakt het trieste feit dat de dood een OK-figuur van de thuisloze schrijver en filmmaker heeft gemaakt alleen maar triester, omdat met die daad  de nette, grauwe vorm (‘het starre, bewegingloze monument’) boven de vretende en kletsende vent die bij tijden zo graag ‘zacht’ wilde zijn wordt geplaatst.
Daarom plaats ik hieronder een fragment uit een webpagina die reeds eerder op het net verscheen, waarin aandacht wordt besteed aan de moeilijke lot van mensen die in twee aan elkaar tegengestelde werelden willen of moeten leven.

2. Willem Oltmans, Theo van Gogh & Een Total Loss

Willem Oltmans is de man die tijdens zijn leven – mogelijk zijns ondanks – in ons land een reputatie heeft opgebouwd die je kunt omschrijven als die van een mislukt wonderkind, een term die verwijst naar de titel van een van de beste verhalenbundels die er in de Nederlandse literatuur zijn verschenen: Wonderkind of een Total Loss, van de schrijver Willem Frederik Hermans.

Hermans stak met kop en schouders boven de anderen uit en is daarom nu een vergeten (want ‘beroemd’ of OK gemaakte) schrijver in een land waarin de Minister-president zijn eregasten ontvangt in een gerestaureerd pandje dat de naam ‘Catshuis‘ draagt – een benaming die het volk moet laten zien dat wij geen liefhebbers zijn van de waarheid, maar van een glibberig, zalverig soort moraal dat behoort bij mensen die nog altijd een zwart pak en een liederenbundel van Johannes de Heer uit de kast halen wanneer je de naam noemt van de scheldende profeet ‘Jezus van Nazareth’, de man die de grondlegger is van wat iedereen hier op zo een gemakzuchtige en onnadenkende wijze ‘onze joods-christelijke cultuur’ noemt.
Willem Oltmans hoorde – en in dat opzicht evenaart hij zijn literaire collega W.F. Hermans – in deze cultuur van zalvers en zangers niet thuis. Waar de christelijke premiers Johannes-Petrus Balkenende en Marcus Rutte met een vroom gezicht een ‘schoon liedeken’ ten gehore brengen voor het oog van een camera die wordt bediend door een zendeling van de EO, daar wierp Willem Oltmans ‘duivelse uitdrukkingen’ als bullshit, lulkoek en meer van dergelijke on-Hollandse termen de wereld in, hetgeen ertoe leidde dat de nette omgeving waartoe hij – ondanks zijn ongemeen felle kritiek – zo graag wilde behoren zich hoofdschuddend van hem afwendde…

Een wonderkind? Of een Total Loss…?

Dubbelzinnigheid werd het handelsmerk van Willem Oltmans. Juist vanwege de wat schizofrene houding die Oltmans aannam tegenover machthebbers: enerzijds jezelf de wereld van de macht in likken omdat het omgaan met machtige mensen eervol is, en anderzijds machthebbers waar je het niet mee eens bent op een uiterst hardhandige en zeer ondiplomatieke wijze de les lezen, werd hij bewonderd door mensen die veelal de onderbuik boven het verstand plaatsen, een houding die onvermijdelijk tot problemen moest leiden, omdat Oltmans ondanks het bij tijden felle woordgebruik dat hij hanteerde een bewonderaar was van het verstand.
Een van de mensen die zichzelf stukliep op de karakterologische tegenstrijdigheden van Oltmans was Theo van Gogh, een zachtmoedige maar bij tijden erg giftige roddelaar, die in andere mensen in de eerste plaats hun vermogen om te roddelen bewonderde, zonder zich daarbij af te vragen of de op verstand en logica gebaseerde zaak van de waarheid met al dat geroddel wel is gediend.
Op zijn website (die nog altijd als een soort archief op het net aanwezig is) drukte hij een fax af van Willem Oltmans waarin de immer actieve en opgewonden journalist zich beklaagde over het gebrek aan feitenkennis dat Theo van Gogh (volgens hem) ten toon spreidde.


“Ik ben van mening Theo”, zo schrijft Willem O., “dat je bezighouden met wereldpolitiek een fulltime job is, die altijd doorgaat () en die afhangt van wat je leest en hoeveel je leest. Dan weet je nog maar een fractie van wat je zou moeten weten, maar je weet in ieder geval meer dan bijvoorbeeld Bush en Blair…”
Na die enigszins schoolmeesterachtige les (“je moet veel lezen jongen!”), waaruit blijkt dat Willem Oltmans niet de hersenloze kretenslaker is die veel mensen van hem proberen te maken, krijgt Theo te horen dat hij op zijn website op een klakkeloze wijze een leugenverhaal van de CIA heeft overgenomen, waarna de volgende mededeling op het faxpapier verschijnt: “Als jij met zo’n verhaal komt, dan denk ik, Theo, I love you dearly, maar je bent onbruikbaar. Je doet je huiswerk niet en je schreeuwt maar wat ins blaue hinein…”, hetgeen natuurlijk een brokje geestelijke voeding was dat Theo in het verkeerde keelgat schoot, zodat de arme, verbijsterde – lieve, maar onbruikbare – aangeklaagde volledig van de kaart raakt en in een wat kinderlijk en welhaast onleesbaar handschrift enige verwijtende woorden toevoegt, die eindigen met de mededeling: “Wat ben jij arm, Amice…” 

3. Theo van Gogh over Arendsoog en vergeving

Dat Theo zichzelf best wel morele kwaliteiten toekende, ook al bestookte hij iedereen met scheldwoorden en noemde hij zichzelf graag ‘een nihilist’ bewijst het korte fragment waarin hij zijn kritische blik laat vallen op een van zijn jeugdboeken, een deel uit de door Jan Nowee geschreven ARENDSOOG-boeken, die in de jaren vijftig bijzonder populair waren:

In “Arendsoog” sterft booswicht Muller door na zijn zoveelste misdaad met zijn paard tegen een manshoge cactus op te rijden en doorboord te raken met prikkels die als messen zo scherp zijn lichaam opensnijden. Stervende fluistert Muller onze held toe: “Stanhope…vragen…vergeving…”


En de schrijver voegt zijn verpletterde lezertjes toe hoe Arendsoog ‘dankbaar’ was dat een slecht mens – ‘al is ’t maar één seconde’ – beseft had dat ‘ie slecht was. Ik citeer dit alles uit het blote hoofdje, want dertig jaar geleden kon ik niet vermoeden dat m’n boekenkast afgebroken en de delen Arendsoog weggegeven zouden worden. Ik weet zeker dat ik me diep behoor te schamen voor het reactionaire gedachtengoed dat Arendsoog uitdroeg namens de ranzigste ouwelvreters en heb hem nooit herlezen.
Maar hij spookt meer door m’n hoofd dan Sartre… (Uit Theo’s website)


Deze passage is daarom zo belangrijk, omdat vooraanstaande politici in dit land (MARK RUTTE is een van hen) de Islam afwijzen vanwege het feit dat die religie volgens hen het principe van de vergeving niet kent. Grote vraag daarbij is natuurlijk of zijzelf dat principe wel kennen…

Advertenties

Over Wim Duzijn
Astroloog, Anarchist, Schrijver. Voor meer info daarover. Zie mijn website: www.wimduzijn.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: