Verbeelding & Macht

VK-blog, geplaatst op 10 oktober 2005

1. Inleiding van Simon Vinkenoog

De Beweging van Vijftig markeerde een revolutie die in ons taalgebied een ongekende literaire energie genereerde. Paul Rodenko’s bloemlezing Nieuwe griffels schone leien (1954) werd een buitengewoon verkoopsucces en overal in de Lage Landen begonnen jongelingen experimentele verzen te schrijven. Het soepele parlando en de exuberant romantische beeldspraak van HANS ANDREUS werden populair en al snel klassiek, maar de echte poëtische omwenteling voltrok zich vooral bij Lucebert en Hugo Claus.

Apocrief / de analphabetische naam (1952) en De Oostakkerse gedichten groeiden uit tot paradigmatische bundels van de naoorlogse Nederlandstalige lyriek. Extreme, vaak extatische ervaringen en gevoelens werden er in niet minder extreme beelden gevat. De poëtische taal werd er expliciet tot onderwerp gemaakt. En Buelens toont dat dan aan met drie regels van Lucebert:

ik ben een taal
die als water wegzwemt naar een tuil
lucht.

Zo voel ik mij, op weg naar de tuin. Boek gaat mee. Boekje open; we gaan er mee door. Jelui Simon. (Simon Vinkenoog, 7-10-2005)

2. Materialisme & Magie

Ik ben een tamelijk nuchter, afstandelijk tiep (ZON in Steenbok, MAAN in Maagd) dat in de jaren zeventig werd geconfronteerd met de revolutie van ‘de marxisten’.
Kenmerk van marxisme is de ontkenning van alles wat de Vijftigers ‘de verbeelding’ noemen.
Een marxist is een materialist die de wereld wil zien als object – een ding, bewoond door dingen – dat je met een hamer en een sikkel te lijf kunt gaan. Puur ambachtelijke, fantasieloze actiebereidheid dus, waaraan door mensen die zich ‘ideoloog’ noemen een filosofisch ogend naamkaartje wordt gehangen, waarop wordt geprobeerd de (zogenaamde) objectieve wereld die men geschapen heeft (wat je zelf schept is veelal niet de werkelijkheid) terug te brengen tot een door economische wetten beheerst mechanisme, dat de aan de verbeeldingsrijke gnostiek ontleende naam ‘systeem‘ wordt mee gegeven.
Binnen dit systeem is er geen plaats voor zaken die de materialist niet begrijpt. Een ding is een ding – en wie wil proberen boven het ding uit te stijgen (via een proces van bezieling of vergeestelijking of iets dergelijks) die wordt gezien als een gevaar voor ‘de beweging’.
Leven is doen, leven is actie, leven is heersen, regeren en besturen. En wie niet mee wil doen verdient alleen maar hoon, spot en…. straf!
 
Ik ben nooit een actievoerder geweest..: beetje eenzelvig, hekel aan groepen en massabijeenkomsten. Als nuchtere eenling stond ik alleen in de wereld van de materialisten die weliswaar de mystieke, kinderlijke verbeelding van occultisten en andere alternatievelingen belachelijk maakten, maar die de eigen, volwassen fantasietjes (de wereld is een object is dat kan worden beheerst door objectbedwingers) een welhaast goddelijk tintje verlenen dat de door god gezondenen het recht geeft iedereen die het materialistisch-economische Messianisme aanvalt meedogenloos de grond in te boren.
 
Wat me altijd heeft verbaasd is het gemak waarmee vertegenwoordigers van wat Simon Vinkenoog ‘het magische wereldbeeld’ noemt de massale omwenteling van kinderlijke verbeelding naar volwassen materialisme accepteerden.
Ik heb de heftige discussies in de jaren zeventig gevolgd en ik kan me eigenlijk maar twee figuren binnen literair Nederland herinneren die overhoop lagen met de marxistische wereldveranderaars: GERARD REVE en WILLEM FREDERIK HERMANS.
 
 
Gerard Reve is de verbeeldingsrijke, aan het kinderlijke levensgevoel gebonden mysticus (de mens die holisme boven dualisme plaatst) en W.F. Hermans is de volwassen, zwaartillende mysticus, die net als de ouderwetse gnostici inziet dat de wereld waarin we leven een leugen is (de gnosis spreekt over een verleugende wereld waarin een Kwade God de baas is), maar die geen heil ziet in wat occultisten ‘het zoeken naar waarheid’ noemen, zodat zijn werk in het teken wordt geplaatst van ‘het scheppende nihilisme’ – hetgeen er simpel gezegd op neer komt dat via het mededelen van de verschrikkelijke waarheid (‘het leven is een leugen’) een zekere mate van troost geschonken kan worden aan al diegenen die ook getroffen zijn door wat de oude wijzen ‘het wrede lot van het alles moeten zien’ noemen.
 
Marxisten met hun dwingende kijk op de wereld (de wereld is een systeem dat door ons is bedacht en dat via economisch ingrijpen door ons veranderd kan worden) treiterden Gerard Reve en W.F. Hermans het land uit.
Een tegenbeweging van de Vijftigers was er niet. Ze zochten hun heil in het alternatieve drugscircuit, lieten zich als het ware marginaliseren, en juist vanwege die goedzakkerige houding van ‘laat de dwingelanden hun gang maar gaan’ dan spelen wij wel dichtertje in de kleine zandbak van het dichtersreservaat dat de dwingelanden gebouwd hebben voor ons, is er nooit iets terecht gekomen van wat Simon Vinkenoog zo trots ‘paradigmaverandering‘ noemt (mensen een nieuwe kijk op de wereld geven). Want zeg nu zelf: welke linkse wereldveranderaar voelt zich aangesproken door deze regels van Lucebert:
 
 
ik ben een taal
die als water wegzwemt naar een tuil
lucht.
 
 
Kwakzalverij, is alles wat de door het nieuwe paradigma van Lucebert niet aangeraakte materialist, zal opmerken wanneer hij zulke buitenissige taal tot zich moet nemen. Want dat is het grote toverwoord dat elke materialist, of hij nu links of rechts is, plakt op zaken die in zijn begrensde wereldje niet passen.
 
 
Dichterlijke woorden als ‘water’ en ‘lucht’ krijgen een extra betekenis wanneer je ze inpast in het astrologische wereldbeeld, waarin het symboolwordt omgezet in ‘wetenschap’: WATER-tekens (Vis-Kreeft-Schorpioen) en LUCHT-tekens (Tweelingen-Weegschaal-Waterman).
Maar een astrologische kijk op de wereld is verboden binnen een materialistische heerserswereld, omdat een dwingeland een zelfstandig werkend systeem dat niet gecontroleerd kan worden door mensen die geld en macht bezitten niet wil accepteren.
  
Het systeem van de actievoerende materialisten veronderstelt een kapitalistische en/of marxistische kijk op de wereld. Astrologen koppelen materialisme aan AARDE-tekens en actiebereidheid aan VUUR-tekens.
Binnen die wereld is de mens op een niet occulte wijze ‘god’ – en daarmee (gezien vanuit het standpunt van de vrijheidlievende mens) een gevaarlijke ‘god’, omdat de materialistische ‘god’ een actievoerende wereldbedwinger is (vuur-aarde), waar de occultist in de eerste plaats naar overgave (water) en inzicht (lucht) streeft…
 
Zoals de dichter het uitdrukt:
‘een taal die als water wegzwemt naar een tuil lucht’.
Advertenties

Over Wim Duzijn
Astroloog, Anarchist, Schrijver. Voor meer info daarover. Zie mijn website: www.wimduzijn.nl

2 Responses to Verbeelding & Macht

  1. adinda51 says:

    Wim, het is heel intelectueel geschreven met voor mij
    onbekende woorden zoals ‘exuberant’

    groetjes van Annet

  2. Wim Duzijn says:

    Het woordje ‘exuberant’ wordt door SIMON VINKENOOG gebruikt. Een beetje opschepperig, dat geef ik toe. Het betekent gewoon uitbundig. Eigenlijk had SIMON dat gewone woord ook moeten gebruiken als vertegenwoordiger van de VIJFTIGERS (mensen die terug wilden keren naar de eenvoud), maar ja, soms is de opschepper in de mens sterker dan het mooie principe.
    SIMON is nu dood. Dus over ‘exuberantie’ zul je hem niet meer horen praten. Een lijk kan zich hooguit omdraaien in zijn graf. Maar daar houdt het ook mee op.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: