13: vijftigers & w.f. hermans

VK-blog, geplaatst op 23 oktober 2005 16:26 door Anarchist

FORUM (vorm en vent-denken, aangeprezen door Menno ter braak en Eduard du Perron) werd na de oorlog aangevallen door enerzijds de VIJFTIGERS, die het als snobistisch en elitair ervaren intellectualisme afwezen, en anderzijds de eenling Willem Frederik Hermans, een schrijver die als ‘scheppend nihilist’ (iemand die idealisme afwijst) weinig anders wilde dan zichzelf een ereplaats veroveren in een wereld die in zijn machtsverlangen (‘ik wil mensen onderwerpen’) een bedreiging zag.

Nihilisme is binnen de filosofie een begrip dat wordt gebruikt om de ontkenning van het bestaan van betekenis of waarde in de wereld aan te duiden. WIKIPEDIA

De rebellie van de VIJFTIGERS is vanuit de ‘niet de vorm maar de vent’-gedachte van FORUM verdedigbaar, omdat ‘vormen afwijzen’ en kiezen voor mensen die in de eerste plaats ‘mens’ willen zijn, betekent dat je het opbouwen van een formele of formalistische literatuurbeweging afwijst – hetgeen juist niet gebeurde, omdat het formalistische denkwerk van Ter Braak een eigen (formeel) boekenleven ging leiden, zodat zijn filosofische werk een soort bijbel werd in handen van formalistisch ingestelde mensen die in de eerste plaats exegeet, of bijbeluitlegger wilden zijn.

De VIJFTIGERS riepen met hun kinderlijke enthousiasme een tegenbeweging in het leven waarin de vorm niet werd vervangen door een nieuwe vorm, maar waarin formalisme domweg geen plaats meer werd gegund, omdat men koos voor wat men noemde ‘de kinderlijke en experimentele kunst’.Je kunt dus stellen dat men op een verbeeldingsrijke wijze het ideaal van ‘het ventisme’ (de mens geworden schrijver) gestalte gaf – ook al waren ze niet in staat de keuze voor ‘de kinderlijke verbeelding’ op een formele wijze binnen een bepaalde religieuze en/of filosofische traditie te plaatsen (‘zwaarwichtigheid’, stelde Remco Campert ooit, ‘verveelt me mateloos…‘).

Tegenover het elitaire (mannelijke) antiformalisme (dat juist vanwege de te sterke benadrukking van het wat hard en formeel klinkende woordje ‘persoonlijkheid’ formalistisch werd) plaatste men het volkse (vrouwelijke en zachte) begrip ‘kind’ (met de daarbij behorende nadruk op mysterie, verbeelding, experiment).

Willem Frederik Hermans daarentegen wilde als nihilist (positieve daden stellen is zinloos) noch persoonlijkheid zijn (mannelijk), noch kind (vrouwelijk), zodat je kunt stellen dat hij filosofisch gezien een onzijdig en bloedeloos ‘vlees noch vis’-wezen is, dat derhalve geen andere keus heeft dan zichzelf uitroepen tot ‘een scheppende nihilist’.

FORUM en VIJFTIGERS waren geen nihilisten. FORUM stelde het mystieke persoonlijkheidsdenken van Friedrich Nietzsche centraal en de VIJFTIGERS kozen voor ‘het mysterie van de kinderlijkheid’, een opvatting die je evangelisch zou kunnen noemen, omdat kindwording de centrale gedachte binnen dat religieuze geschrift is.

Om duidelijk te maken op welke wijze W.F. Hermans FORUM en met name de centrale figuur daarin – Menno ter Braak – beoordeelde en veroordeelde plaats ik hieronder een aantal fragmenten uit een door MAX PAM vervaardigd ‘interview met Hermans’ dat in het jaar 1984 in het literaire tijdschrift MAATSTAF verscheen:

Interview met W.F. Hermans

Maatstaf – Max Pam, 1984

- Vragensteller: De aanval op Ter Braak in de Mandarijnen is u misschien nog wel het meest kwalijk genomen. De afbraak van Ter Braak. Zo schrijft u: ‘Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat de Duitse overval van 1940 niet de oorzaak geweest is dat Ter Braak aan zijn leven een einde maakte, maar een onbewust gehoopte goede gelegenheid. Hij zou door de oorlog te overleven geen enkele geestelijke toekomst meer hebben gehad.’

W.F.H: “Dat is mij kwalijk genomen, omdat het zo juist is. Voor, laten wij zeggen, de geestelijke figuur van Ter Braak is het een dodelijke opmerking, maar wel een die volkomen juist is…. Ik vond hem iemand van secundaire betekenis. Hij was inderdaad, wat zijn vijanden hem voor de oorlog al verweten, een Nietzsche-naprater.

- Maar dan nog mag je niet suggereren dat die zelfmoord eigenlijk een heel verstandige beslissing is geweest. Dat doet u toch?

-  “Ja, zeer zeker. Ik zou niet weten wat Ter Braak na de oorlog nog te vertellen zou hebben gehad, als hij in leven was gebleven… Hij begreep er al niets van voor de oorlog. Gesteld dat hij het had overleefd, dan had hij er weer niets van begrepen.”
-
- Stel dat een schrijver is uitgeschreven. Hij bereikt niet neer de hoogtepunten uit zijn jeugd of uit zijn middelbare jaren, dan kun je toch nog niet tegen hem zeggen: wordt het eigenlijk niet eens tijd om zelfmoord te plegen. Het is beter dat je er rigoureus met ophoudt?
-
“Dat heb ik ook niet gezegd, dat heb ik helemaal niet gezegd. Ten eerste heb ik gezegd dat de oorlog niet de enige oorzaak van Ter Braaks zelfmoord is geweest. Ten tweede heb ik beweerd dat het aan een kant een geluk is dat hij het heeft gedaan. Een schrijver moet niet te oud worden.” “Ik bedoel: wie weet hoe goed het zou zijn als ik zelf bijvoorbeeld… Ik heb al eens op mijn veertigste gezegd dat een schrijver eigenlijk niet ouder dan veertig jaar mag zijn.”

- Maar stel dat U het gevoel zou hebben dat het niet meer gaat, dan wordt het toch nog geen tijd om zelfmoord te plegen?
-
Maar wat had Ter Braak dan moeten doen? Waar had hij verder nog over moeten babbelen?”

- Hij had de politiek in kunnen gaan.

“Ja natuurlijk, hij zou een soort Aad Nuis zijn geworden, niet waar. De ene keer dit beweren, de andere keer dat beweren.”

- Wat verwijt U Ter Braak nu precies? Dat hij geen talent heeft, of dat hij Nietzsche tracht te vereren terwijl hij tevens het nationaal-socialisme trachtte aan te vallen?

“Dat was een van de punten. Ik vind de stukken van Ter Braak over het nationaal-socialisme en over Nietzsche, domweg niet goed…” (Max Pam website) 

Commentaar:

Heel duidelijk zichtbaar is de nihilistische antihouding van Hermans die uit weinig meer bestaat dan het op irrationele wijze zwartmaken van een ander (Ter Braak), die afgeschilderd wordt als een domme babbelaar, een naprater en een mislukkeling, die niks van het leven begreep.
Bovendien wordt op een uiterst oneerlijke wijze de bewondering voor de Duitse levensfilosoof Nietzsche (een felle vijand van kleingeestige vormen van nationalisme) gezien als ‘het kiezen voor het nazisme’, een belachelijke stelling die berust op de onlogische veronderstelling dat wanneer twee mensen allebei dezelfde smaak hebben (Hitler bewonderde bepaalde gedachten van Nietzsche)  ze ook op geestelijk gebied gelijk zijn aan elkaar – een opvatting die elke restauranthouder, die de meest uiteenlopende mensen ziet genieten van zijn hoofdgerechten, zal kunnen weerleggen…

Als we allebei appels lekker vinden, simpel gezegd, dan betekent dat niet dat we allebei dezelfde politieke en religieuze opvattingen bezitten…
 

---

REACTIES Tijdrover 23 oktober 2005 17:36 Op papier komt dit allicht beter tot z’n recht. Was echt welwillend om het hele logje te lezen, maar het ging hortend en stotend. Kan het allemaal niet wat soepeler worden verwoord? Je schrijft duidelijk voor een specialistische groep, die reeds op de hoogte is van FORUM en de VIJFTIGERS. Misschien zijn dit aanvullingen, samenvattingen van het gebeurde? Iets meer concreet zijn, iets meer flair en met een duidelijkere pointe, en ik denk dat u een hoop meer lezers trekt.Willekeurig fragment: ‘De aanval op Ter Braak in de Mandarijnen is u misschien nog wel het meest kwalijk genomen. De afbraak van Ter Braak. Zo schrijft u: ‘Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat de Duitse overval van 1940 niet de oorzaak geweest is dat Ter Braak aan zijn leven een einde maakte, maar een onbewust gehoopte goede gelegenheid. Hij zou door de oorlog te overleven geen enkele geestelijke toekomst meer hebben gehad.’ Ik begrijp het volslagen niet. W.F.Hermans heb ik gehoord de afgelopen tijd, die is erg duidelijk op de radio en ook niet bang om erg zwart/wit te beredeneren. U waaiert alle kanten uit, en daarom is het onleesbaar. Graag zou ik lezers willen oproepen die elk woord gelezen hebben om dat te melden dan wel mij van repliek te dienen… Anarchist, uw reacties zijn direct te begrijpen en toch met grandeur en klasse. Waarom is die stijl in uw logs haast verdwenen en gaat u over op een ontoegankelijke stijl? Is het pesterij? Ik zou het haast denken… Anarchist 23 oktober 2005 20:16 Tja, Tijdrover, jij bent de man die van dag tot dag wilt leven met korte stukjes die niet in verband staan (of hoeven te staan) met wat er in het verleden is gebeurd (“ik wil in de sneltrein”, stel je ergens, ‘en jij rijdt in de stoptrein’). Ik reageer hier (nog steeds) op de aanval die KEES FENS lanceerde op Kader Abdolah: “Er is een schrijver vermoord – Remco Campert”. Kader gooide uit kwaadheid de boeken van Campert weg. Ik denk daar over na – plaats Campert en de Vijftigers centraal (niks geen moordlustige destructiewoede dus) en laat de lezers delen in mijn gedachten. Dat eist nadenken, verbanden leggen en geheugenwerk. Je moet het verleden vasthouden, zodat het nieuwe een logisch uitvloeisel wordt van het oude. Ik vind dat leuk om te doen. Sommige lezers ook. Jij blijkbaar niet. De fragmenten die je aanhaalt zijn afkomstig uit een interview van MAX PAM. Ze bevatten uitlatingen van Hermans die aangeven dat hij karaktermoord pleegt: een ander omverhalen op grond van volstrekt irrationele argumenten. Mensen doen zoiets. Vaak alleen maar uit egoïstische overwegingen… Literatuuro 23 oktober 2005 21:46 Wat is dit? Nieuws uit de oude doos, opgebakken om logjes te bakken? Campert vermoord? Die is toch al jaren dood als schrijver? Tijdrover 23 oktober 2005 22:24 Dat u zich hiermee ophoudt, vind ik een uitzonderlijk goede zaak. Daar niet van. Maar het ontgaat mij nog steeds ondanks uw uitleg. Ik denk toch dat u wat dit betreft in een geheel eigen wereld leeft en elke dag een stukje beschrijft ervan uitgaande dat de rest deze wereld ook kent. Zulks is helaas niet het geval vrees ik. Logjes moeten in mijn optiek vooral allemaal voor zich een wereld zijn. Een Feuilleton of vervolgreeks, tja daar kan je je slechts aan wagen bij een vaste lezersschare waarvan je zeker weet dat die dat wil… Logjes maken waarvan de oorsprong in het verleden ligt, een grandioos streven. Maar ik begrijp niet dat u zulke logs blijft maken….Maar u moet doen wat u niet nalaten kunt. En misschien is het ook ergernis omdat ik zo’n fascinatie met iets niet echt heb…?Laten we het daar op houden, want mijn kritiek is opbouwend. Anarchist 23 oktober 2005 23:02 Op je weblog tref ik het volgende citaat aan Tijdrover: ‘Ik ben bang dat ik anderen zal beconcurreren – dat maakt me juist zo bang. Daarom loop ik geen colleges dramaturgie meer. Dat ik nou zo gruwelijk geconditioneerd ben om het waardeoordeel van alle anderen te accepteren en dat ik het lekker vind om applaus te krijgen en dat mensen me het einde vinden wil nog niet zeggen dat het goed is. Ik schaam me ervoor. Ik word er ziek van. Ik word er ziek van dat ik niet de moed heb om een absolute niemand te zijn. Ik word ziek van mezelf en van iedereen die op een of andere manier indruk wil maken.’ (Uit: Franny and Zooey van J.D. Salinger) Ik gaf het volgende commentaar: “Een Amerikaans boek met christelijke inhoud waarin Jezus niet als een gecastreerde clown wordt opgevoerd. Daar kan ik als anarchist sympathie voor opbrengen, omdat Jezus op zijn eigen wijze ook een anarchist was, een ‘niemand’ dus (maatschappelijk gezien), die juist daarom zo gehaat werd omdat hij in een wereld leefde waarin opgeblazen betweters van hem eisten ‘iemand’ te zijn. Hetgeen onmiddellijk de vraag oproept of je er wel bent als je een door anderen erkend ‘iemand’ bent. Beetje ingewikkeld maar wel leuk om over na te denken, zodat je gaat verlangen naar wat degelijke, ouderwetse jazzmuziek, Franse chansons, cellomuziek van Bach en een vleugje zwaarwichtig existentialisme …” Wat jij hier nu doet is kiezen voor de dwingelandij van de uiterst eerzuchtige Hermans, die het principe ‘slaan en slagen’ hanteerde, terwijl ik kies voor het positieve vaderdenken van de antinihilist Nietzsche, die stilstand eist (pas na je veertigste begin je een beetje verstandig te worden), en het moederdenken van Lucebert, die eerbied eist voor alles wat kinderlijk (en weerloos) is – een eerbied die Hermans volstrekt niet bezat, omdat al zijn activiteiten in dienst stonden van zelfverheerlijking: de weigering dus een maatschappelijke ‘niemand’-figuur te zijn. Tijdrover 23 oktober 2005 23:15 Niks mis mee nogmaals (dat is toch wel duidelijk naar ik hoop?). Maar ik merk wel aan anderen en u in het bijzonder dat een te grote passie voor wat ook vanzelfsprekend genoeg dweepzucht in de hand werkt. Het streven van Nietzsche en consorten is magnifiek, ongetwijfeld, want het navolgen van welke filosoof is te billijken om de doodeenvoudige reden dat het veelal bij denkerschap blijft. Gewoon tof redeneren, een aantal puike verbanden creëren en daarbij de klassieken induiken die ook hetzelfde hebben beweerd maar dan op hun eigen weergaloze wijze. ‘Een niemand zijn’, kiezen voor volwassenschap, kiezen voor het kinderlijke in ons. Het zal allemaal wel, maar – en ik bedoel dit allerminst denigrerend – het is echt abstract. Zelfs als u alle woorden van de VIJFTIGERS en HET FORUM uit de hoofd geleerd hebt, dan nog werkt het in u op geheel andere wijze door. Waarom beperkt u zich niet tot het toepassen van de filosofie van de Vijftigers en FORUM in uw dagelijkse leven, het praktiseren i.p.v. dat theoretiseren over gebeurtenissen die allang en breed de revue zijn gepasseerd? Bovenal geloof ik dat elke schrijver erkenning wil, ook u, ook alle mensen die u zo hoog in het vaandel heeft. ‘Een niemand zijn’, laat mij niet lachen. Als ik Nietzsche lees dan kom ik direct al tot de constatering dat hij een IEMAND is doordat hij zo HET NIETS predikt (helaas heb ik te weinig gelezen om echt inhoudelijk hierop in te gaan, iets wat mij in elke discussie het onderspit doet delven, dit terzijde). U zoekt de Stilstand. Zijn wij mensen niet elke dag in ontwikkeling en is zulks niet onmogelijk? Of heeft u een diepzinnige theorie (inclusief citaten van schrijvers) die uitleggen waarom dit zo verbluffend is. Volgens mij kun je ook prachtig schrijven in het hier en nu, de tijdsgeest in de gaten houdend en puttend uit de geschiedenis. Tijdrover 23 oktober 2005 23:17 Wie echt niemand wilde zijn, heeft gefaald als u (en ik) hem/haar kennen!!! Anarchist 24 oktober 2005 11:54 STEFAN (alias Tijdrover): Grappig dat uitgerekend jij me verwijt te vaak te verwijzen naar het werk van andere auteurs. Jij doet niets anders dan citaten opnemen in je weblog: kleine stukjes tekst waarop een ander mag reageren (MOET reageren zou ik bijna willen zeggen, want je WILT aandacht), maar dan wel op zo’n manier dat bij het verschijnen van het volgende citaat het eerdere citaat volledig vergeten dient te worden. Hetgeen voor mij de reden is mezelf af te vragen waarom je nu al bijna 100 honderd weblogartikeltjes hebt geplaatst en waarom je niet de moeite neemt de verouderde logjes weg te gooien. Leven in het nu, weet je wel… Ik stel dat niet zomaar, omdat jij degene bent die de lezer confronteerde met een tekstfragment uit het boek FRANNY and ZOOEY van J.D. Salinger, een kluizenaar, die een sterke belangstelling voor mystiek combineert met een intense belangstelling voor kleine jonge puberale meisjes, zodat ik me afvraag of hij ooit waardering zou kunnen opbrengen voor de harde sexuele benadering van het volwassen vrouwelijke lichaam (‘de vrouw met de KUT’), die jij op een niet bijzonder kindvriendelijke wijze propageert. Hoe het ook zij, een feit is dat het werk van Salinger in het teken staat van de mystiek en dat het kluizenaarswoordje ‘onthechting’ er een belangrijke rol speelt (een kluizenaar, dit even ter verduidelijking, is iemand die als eenling in zijn eigen kleine wereldje wil leven). Onthechting is een woord dat kan leiden tot de toestand van ‘niemand’ zijn, dat in jouw citaat ter sprake komt. Afstand doen van flauwekul en doordringen tot een kern, ‘het ware ego’, die als essentieel wordt ervaren. Salinger noemt dat (middels zijn romanfiguren) ‘het Christusbewustzijn’: Salinger & Het Jezus-gebed: “Heer Jezus Christus, Zoon van God, wees mij genadig” I swear to you, you’re missing the whole point of the Jesus Prayer. The Jesus Prayer has one aim, and one aim only. To endow the person who says it with Christ-Consciousness. Not to set up some little cozy, holier-than-thou tryst-ing place with some sticky, adorable divine personage who’ll take you in his arms and relieve you of all your duties and make all your nasty Weltschmerzen and Professor Tuppers go away and never come back. Even if you went out and searched the whole world for a master —some guru, some holy man— to tell you how to say your Jesus Prayer properly, what good would it do you? How in hell are you going to recognize a legitimate holy man when you see one if you don’t even know a cup of consecrated chicken soup when it’s right in front of your nose? Can you tell me that? “You can say the Jesus Prayer from now till doomsday, but if you don’t realize that the only thing that counts in the religious life is detachment, I don’t see how you’ll ever even move an inch. (Wikiquote) Peter 24 oktober 2005 12:42 Tijdrover vertaalt ‘niemand zijn’, als een ‘nobody’, een ‘loser’, een ‘paria’, een ‘blok aan het been’, ‘overgewicht’, ‘onnut’, ‘de gesjeesde’, ‘ de arme’, de ‘werkloze’, de ‘generatie nix’(?) en ik kan nog wel wat platitudes/ clichés verzinnen. Niemand is iemand totdat hij/zij aan ditendat of zusenzo heeft voldaan en hij gratificatie, zelfbevestiging en ‘gespiegeld’ wordt in hem, hij wil de ijdele ambitie(s)van zichzelf terugzien in het gedrag van anderen die aan vooropgestelde standaarden of normen voldoen die ook voor hemzelf gelden of die hem ( in gezin, school, bedrijf) zijn aangepraat en waarin hij is gaan geloven. Zo is mijn indruk over vele jongemannen overigens, hij steekt er niet bij af. Ik kan TR de boeken van Paul Coelho aanraden, de Alchemist bijvoorbeeld. Maar ook Boeddha en zijn geschriften over Atmos, het Zevenvoudig Pad en De Vier Edele Waarheden. Tijdrover 24 oktober 2005 14:15 @ Anarchist. Verwijten doe ik je niks, het valt alleen op dat je veel citaten gebruikt. En ja, daar bezondig ook ik mij aan en dat vind ik heel normaal. Wie ben ik om te menen dat ik het alleen af kan zonder dat het eentonig/saai wordt? In die zin een ‘nobody’. Ik ga voor mijzelf binnenkort eens na waarom ik aandacht wil, want volgens mij zijn er meerdere motieven te ontwaren. Het ene motief is meer integer dan het andere motief. Buiten kijf staat: wie gaat er nu een weblog bijhouden als het aantal lezers niet stijgt of tenminste op een aantal ligt die tot tevredenheid stemt? Citaten bezie ik dynamisch. Ze verschijnen en verdwijnen. Miraculeus dat u uw klassiekers kent, en ook prachtverbanden weet te trekken (ik heb u daar al eerder voor geroemd), maar of ik overtuigd ben? Neen, echt waar: misschien is het verspilde energie om u zo krachtdadig en erudiet bij mij te gedragen, want nogmaals: het is en blijft abstract voor een buitenstaander die niet kan bogen op een indrukwekkende literatuurgeschiedenis zoals ik. Ik kan het niet beamen, maar afdoen als flauwekul kan ik het evenmin. Het zou overigens wel een verademing zijn, een bevrijding allicht als ik mijn hersens eens wat in dienst stel van mijn reacties. Want echt, ik heb sterk het gevoel dat ik maar wat roep, wat schrijf, wat brabbel in de rondte. Desalniettemin: ik ben niet mijn schrijven, of beter gezegd: ik ben meer dan mijn ‘schrijven’. Doorwrochte stukken, dat vergt tijd en aandacht. Het verdriet dat plaatsing dan doet, is te groot voor mij: want een logje is iets anders dan een boek, en dan hebben we het over de aandachtsspanne die voor mij nu eenmaal belangrijk is. Ik weet het niet zeker, en vergeef mij direct als het niet zo is, maar zijn uw logs niet al in een veel eerder stadium geschreven? Zo ja, dan kan ik mij voorstellen dat het u niks uitmaakt of het reacties oplevert of niet, want immers: het is al geschreven, niet specifiek bedoeld voor het VK-blog. Wanneer ze wel speciaal, enkel en alleen voor hier zijn geschreven dan bewonder ik u zeer: zoveel moeite. En voor wat? Nou ja, u streeft naar het niets, het niemand-zijn. Dus in die zin, maakt u dat op glorieuze wijze waar. @ Peter. Een niemand-zijn ervoer ik als positief en geen van de door u uitgekozen platitudes voldoen daaraan. Ook ik weet dat het handig is als het ego naar de kloten wordt geholpen. Want kijk ik naar mijzelf: wie ben ik zonder ego? Niemand! Alleen dat is geen prettig gevoel, dus redt mijn ego mij uit het gevoel een niemand te zijn. Nou ja, laat ik het zo zeggen, want nu beweer ik toch dat ik het negatief bezie, het betreft dus een paradox. Het is al hetzelfde zo met: ‘Iedereen wil oud worden, maar niemand wil oud zijn.’ Het grappige is dat ik mij tot nu toe al enkele malen rot geërgerd heb aan Paul Coelho-fragmenten. Steeds maar weer attendeerde ik degene die eruit citeerde dat het clichématig overkwam en ik doorvoelde het niet. Zelfhulpproza. Dat heb ik al snel wanneer er Grootse woorden neergekletterde worden als GOD, GELUK enz…Daar word ik recalcitrant van, want God is multi-interpretabel en dan het lef hebben om daar een definitie aan te geven. Toe maar, ik vind het ijdel, vooral ook omdat de relativering ontbreekt. Toegegeven: 12 minuten lijkt mij een aardig boek (of was het zes minuten, daar wil ik vanaf zijn) die dit euvel niet heeft. Wel denk ik Peter, dat wat u betoogt, waarvoor u pleit niet per se via 1 manier te bereiken is. Dat wij worden opgevoed, dat alles van invloed is en dat we daardoor marionetpoppen worden en ook zijn, je kunt je op vele manieren daarvan onttrekken. Als je anderen hierin wilt helpen zul je misschien eerst een Iemand moeten zijn? Want een niemand-zijn betekent weliswaar dat je op de achtergrond vertoeft, maar je kunt pas die boodschap van het Niets uitdragen als je op de voorgrond treedt. Hoe tegenstrijdig! arie 24 oktober 2005 16:12 Heren, deze polemiek is het beste wat ik tot nu toe op het VK-blog heb gezien. Heb ik in 1 adem uitgelezen. Het gaat over ‘iets’. Gbog, dit is toch wat de VK beoogde? Sorry, ik wil u niet afleiden. Arie Peter 24 oktober 2005 17:04 TR: De titel luidt ELF MINUTEN. 1] Het is al hetzelfde zo met: ‘Iedereen wil oud worden, maar niemand wil oud zijn.’ Inderdaad, paradoxaal. Dat is deels taboewerking en macro- economie,( overgewicht, onnut) deels glorificatie van ‘onrijpe’ jeugdigheid in een bijna fascistoïde lichaamscultuur, jong, fris, strak, optimisme, maagdelijkheid, viriel heroïsme. Het gaat ook om waardeoordelen en cultuuropvattingen in een geciviliseerde samenleving. Ik verwijs gemakshalve naar de Antieken en vooral de Griekse opvoedingsmoraal waarbij oud zijn geen gebrek maar als een aanwinst in de cultuur van gezins en familieleven (dynastieke cultuur) innam en ouderen als geestelijke leidsmannen een natuurlijke plaats kregen en gerespecteerd. Het getuigt m.i. van een grove zelfontkenning te stellen dat men in nl een respectvolle houding jegens de oudere populatie heeft. Oud zijn is losgeweekt van cultuur, educatie en cultivering van de jeugd. Het wordt tegen uw menswording en persoonlijke groei gebruikt om de houwtjes- touwtjes economie ‘bij elkaar te houden’ 2] nog een paradox en een persoonlijk verschil in wellicht ‘beschouwelijke’ zin : Ik besta als natuurlijk mens met een sterfelijk bestaan, ik hoef mijn menszijn, of erkenning niet te ‘verdienen’, ik besta niet uit een van buiten opgelegd beloning -straf schema wat als basis voor al mijn handelen dient. Als autonoom onafhankelijk, zelfstandig mens, man, werker, minnaar en in de rol,(!)van staatsburger wordt ik helaas gedwongen tot onophoudelijke dilemma’s in allerlei keuzes (to be or not) die ik eerder niet dan wel kan verdedigen jegens mijn geweten en dat is een voortdurende onrust. De bron van mijn geweten heeft wat mijn integriteit en vrijheid aangaat het laatste woord, ik heb een bloedhekel aan hypocrisie en de dagelijkse terreur om de persoonlijke integriteit maar te grabbel te gooien en je gewetensvrijheid te laten castreren voor een paar centen meer vind ik verachtelijk. Een belediging voor mijn individualiteit en autonome vrijheid. Anarchist 25 oktober 2005 10:16 We krijgen (van Arie) zowaar een complement voor ons ‘ouwemannengelul’. Waarmee is aangetoond dat diepzinnigheid best wel waardering weet te oogsten, zodat de opmerking van Tijdrover dat schrijven zinloos is wanneer er geen publiek is een tikkeltje overdreven moet worden genoemd. De vraag blijft natuurlijk of je tevreden bent met een klein publiek en of je als denker met een klein publiek kunt overleven in een wereld waarin alleen diegenen die een groot publiek aan zich weten te binden kunnen overleven. Dat is de merkwaardige schizofrenie die zit ingebakken in een christelijk-liberale wereld die individuele vrijheid wil koppelen aan het individuele verlangen naar verdieping. ‘Niet bij brood alleen leven’ roepen, maar tegelijkertijd diegenen die de arbeid een zaak van ondergeschikt belang vinden op een zodanige wijze bestraffen dat elk verlangen naar een onthecht geestelijk leven verdwijnt. Dat onthechting thuishoort bij rijpheid en ouderdom is een simpel, vaststaand gegeven. Peter wijst er terecht op dat in de oudheid jongeren er niet over peinsden zichzelf tot meester uit te roepen in een wereld waarin de ouderen slaven moeten zijn. Zo een wereld hebben wij in Nederland geschapen. Wat dat betreft zijn we uniek. Alleen al het feit dat een absolute nul als Ali B. als woordvoerder van moslimjongeren gaat fungeren, en dat Koningin Beatrix de hippe vrouw gaat spelen om aan te tonen dat zij een vriend is van Ali B. toont aan dat er niet meer zoiets bestaat als ‘het wijs geworden voorbeeld’. Ali B. laat een wereld zien waarin de oudere gedwongen wordt zichzelf te verlagen tot het niveau van een clown. Beatrix die ‘de hippe oppervlakkige vrouw’ speelt. Dat mag je rustig het einde van de cultuur noemen. Tijdrover 25 oktober 2005 14:09 @ Dank Arie. Zo is het toch nog ergens goed voor! @ Peter. Als ik u zo lees, dan gaat er een Grootse Schrijver verloren in u. Waarom kiest u er niet voor om eerst eens te overdenken wat u exact wilt overbrengen? Uw belezenheid/eruditie zit u beduidend in de weg. Alsof u een grabbelton naast uw computer hebt liggen waarin zich allerlei papiertjes bevinden met allerlei intellectuele wisecracks dan wel feitjes. U graait er elke zin in! U verafschuwt ‘meteen te begrijpen zinnen’? Dat tweede stukje heeft een lagere drempel. Ik kan er alleen maar aan toevoegen dat het ook van intelligentie getuigt om de regels van de machthebbers te leren kennen. Het vergt moed, daadkracht en een onverzettelijk goed geweten maar pas als je je bevindt onder de machthebbers kun je je eigen weg gaan…Alleen maar trappen tegen hypocrisie is niet goed voor uw gemoedsrust. Beter is het om langzaam hogerop te komen. Want wanneer je macht hebt, kun je het ten goede laten keren. Alleen dan kun je ook iets betekenen voor de mensheid. Of wilt u als een Eenzame Verschoppeling sterven die het beste met de mensheid voorhad, maar helaas niet de mogelijkheden daartoe ten volle benutte? @ Anarchist. Het is maar precies waar u waarde aan hecht. Ik vind: als sommige cultuuruitingen je niet bevallen, houd je daar verre van en kies voor de cultuuruitingen die je wel bevallen. Neem Witteman, die schreef onlangs zijn tweede boek over Klassieke Muziek. Die is bezig met wat hem zint! Dat u het koningshuis nog als een instituut beziet of als een belangrijke cultuuruiting (kennelijk) zegt een hoop over u, want het moge duidelijk zijn dat dit potsierlijk te noemen is, clownesk haast. In die zin is het niet meer dan logisch dat Ali B. zijn circusact komt opvoeren met de koningin. Ik blijf erbij: raak niet verbitterd. 99% van onze cultuur deugt niet, 1% is begerenswaardig, onderzoekwaardig, eerbiedwaardig en draaglijk te noemen. En als die ene procent niet genoeg is: houd u volop bezig met Andere Culturen. Schep daar rijkdom uit. In plaats van te jeremiëren over de armoede van onze cultuur.