11: tijdrover gaat serieus
Tijdrover is een weblogschrijver die aanvankelijk weinig meer wilde zijn dan een succes-najager: aandacht trekken om zodoende in het gevlei te komen bij ‘de grote jongens‘ van de papieren krant, hetgeen tot gevolg had dat ik als anarchistische hotemetotenvijand (vijand van autoriteitsdenken dat is gebaseerd op brutale machtsdrang) hem de nodig verwijten naar het hoofd slingerde.
Omdat hij toch iets serieuzer geworden schijnt te zijn, zelfs op de filosofische toer gaat (dapper stil blijven staan dus in een wereld waarin alles chaos en jacht is) neem ik hier een gedeelte uit een weblogartikel van hem over.
Tijdrover’s vraag
Het is een misverstand om aan schrijvers eerbiedwaardigere capaciteiten toe te dichten dan aan een niet-schrijver. En toch: het gebeurt!
Schrijvers zijn niet noodzakelijk intelligenter of bekwamer, en dat ze meer bewogen zijn met het leven dan de mens die niet of nauwelijks schrijft, valt nog maar te bezien…
De status die de schrijver heeft is vaak overschat, want waarop gebaseerd?
En toch is het schrijverschap verbonden aan criteria (elke uitgever zal het kunnen beamen). Heeft u een criterium?
(Tijdrover, 16-10-2005)
Mijn antwoord
De probleemstelling die je oproept in je kleine weblogje maakt deel uit van wat literatuurkenners ‘de FORUM-filosofie noemen. Wat is belangrijker: vorm (‘de schrijver’) of vent (‘de persoonlijkheid’)?Die probleemstelling wordt door mij aan de orde gesteld op mijn eigen weblog via de bespreking van de beweging van VIJFTIG, die gezien kan worden als een reactie op FORUM.
Binnen de filosofie van FORUM (een reeks opvattingen die daarom een filosofie wordt genoemd omdat een aantal gelijkgezinden zich er achter schaart) is iedereen een schrijver die zich via het woord als persoonlijkheid manifesteert. Je hoeft dus geen grote roman te schrijven om een schrijver te kunnen zijn.
De beweging van VIJFTIG distantieerde zich van het persoonlijkheidsideaal – vond dat te moeilijk, te zwaarwichtig en te intellectualistisch – en koos voor de verbeeldingsrijke, kinderlijke vormloosheid. Een filosofie die in het verlengde ligt van het FORUM-denken, maar die tegelijkertijd een antithetische reactie er op is.
Mannelijk-Vrouwelijk
VIJFTIG was vrouwelijk, deed niet echt aan polemiek, kende geen essayisten of felle, meedogenloze scherpslijters die de vloer aanvegen met tegenstanders, en heeft zich daarom ook volledig laten overschaduwen door een generatie schrijvers die in feite nergens meer voor staan: ‘de generatie NIX’, die noch persoonlijkheid, noch kind wil zijn.
Tijdrover: Schrijverschap, de criteriazondag 16 oktober 2005 22:45 door tijdrover
Het is een grotesk misverstand om schrijvers eerbiedwaardigere capaciteiten toe te dichten dan aan een niet-schrijver. En toch: het gebeurt!
Schrijvers zijn niet noodzakelijk intelligenter of bekamer, en dat ze meer bewogen zijn met het leven dan de mens die niet of nauwelijks schrijft, valt nog maar te bezien. De schrijver uit zijn of haar levensdrift via het geschreven woord, maar een ander gebruikt daarvoor weer iets anders. De status die de schrijver nu eenmaal heeft is vaak overschat, want waarop gebaseerd? Qua weblogs beoordeel ik de mensen puur en alleen op hun logs. Linke boel, maar er is niets anders dan dat. De 1 is wat boeiender en bloemrijker dan de ander, de 1 heeft niks van importantie te melden en de ander is een onpeilbare oceaan waarin je wilt duiken, het liefst elke dag. Zeker voor mij is dat je nog geen schrijver bent als je schrijft. Ik schrijf weliswaar elke dag, maar daarmee noem ik mijzelf nog geen schrijver. Er is geen afgeronde roman, brief, gedicht of dagboekfragment waarvan ik durf te verkondigen: ‘Dit ben ik!’ Tja, dan mag je je nog geen schrijver noemen hoor! En toch is het schrijverschap verbonden aan criteria (elke uitgever zal het kunnen beamen). De lijst is onvermijdelijk lang. Heeft u een criterium? (vervolgens denk ik dat je aan het door uw opgegeven criterium kunt aflezen of u het schrijverschap ambieert of niet) |
REACTIES
BasIs 17 oktober 2005 10:26
Een mooi streven! (persoonlijkheid en kind zijn)
Tijdrover 17 oktober 2005 10:29
Ik heb op uw verhaal gereageerd op mijn eigen blog. Uw reactie getuigt van het kennen van uw klassiekers en de daarmee gepaard gaande denkprocessen, maar toch ben ik het oneens met uw slotzin: ‘Hetgeen volgens mij een duidelijk criterium is…’ (uitleg, ook al vind ik hier de nadruk op leggen en deze verwijzing eigenlijk al teveel eer maar goed, uitleg dus op mijn blog).
Overigens heeft u het mis dat ik succes najaag. Ik geef ruimhartig toe ‘gelezen te willen worden’, maar dat is absoluut niet hetzelfde als ‘succes najagen’. Feedback is mij alles, en ik ben er nu wel overuit dat je dan zeker niet met al te lange logs moet komen.
In het gevlei komen bij de ‘grote jongens’? Mijn dreigement om te stoppen was ingegeven doordat het bloggen zich voornamelijk op journalistieke gronden lijkt te voltrekken. De papieren heren/dames zijn vooral daar in geinteresseerd! De logjes die bij mij gaan over journalistiek gaan niet over journalistiek, maar er is een soort frustratie dat het altijd maar over journalistiek verantwoorde zaken dient te gaan. Dat er geen rubriek is met de titel ‘literatuur’ is tekenend.
‘Machtsdrang’ vind ik een al te groot woord. Om de vergelijking met de VIJFTIGERS door te trekken: je gaat je krachten verenigen om nog iets van aanzien te verkrijgen. De krant is geen mijnheer meer, en ik vind het volkomen logisch dat de VK/NRC nog iets van autoriteit willen uitstralen. Maar de lezersaantallen nemen af, in principe hebben wij lezers de macht. Maar goed, ik vind ook dat journalisten echt niet allemaal de ivoren toren uit moeten om zich op straat onder het ‘gewone volk’ te begeven.
jacob hesselling 17 oktober 2005 10:56
Dit vind ik helder verhaal: opbouw goed,informatie gehalte hoog en eigen inbreng evenwichtig. Ben benieuwd naar het huwelijk dat je bent aangegaan? Ter Braak en Hanlo ineen op een skateboard?
Tijdrover 17 oktober 2005 11:12
@ Jacob Hesseling. Wat is u helder geworden? Niet zeggen: ‘Dat je een balans moet zoeken tussen persoonlijkheid en kind-zijn’ Noem me dwars, maar bovenstaande noem ik een uitmuntende inleiding voor iets wat natuurlijk verder reikt dan dat. Ik vind veel kunstenaars/schrijvers oeverloos ouwehoeren in de angstvallige hoop dat hun kunstenaarschap nog een beetje cachet krijgt, de broodnodige diepgang. In vakjargon praten is meestal een manier om buitenstaanders (lees niet-schrijvers/kunstenaars) buiten te sluiten. Bovenstaande doet dat weliswaar NIET, maar leest u voor de grap eens het pamfletje van WOH (writer on heels, via susansmit.nl te lezen…Gezwets van de eerste orde. Bovenstaande is ongetwijfeld een intelligenter initiatief, maar nogmaals: de invulling daar staat alles mee. Hoe heeft die zich concreet voltrokken?
Anarchist 17 oktober 2005 11:30
Mijn kritiek gold het kinderachtige verlangen aan de top te willen staan. Dat doe je niet als je een bescheiden karakter hebt, en juist daarom vorm je een bedreiging voor mensen die serieuzer (FORUM: voor alles de persoonlijkheid) en kinderlijker (VIJFTIG-Lucebert: alles van waarde is weerloos) zijn.
Je zegt het zelf: ik wil gelezen worden en daarom pas ik vorm en inhoud aan, precies datgene wat FORUM afwijst. FORUM bewonderde niet de succesrijken, maar de eenlingen, de principiëlen die op een MULTITALIAANSE wijze tegen de lezers durfden te zeggen: “Publiek ik veracht u”. Hetgeen alleen diegenen afschrikt die ‘publiek’ of ‘massa’ willen zijn.
Peter 17 oktober 2005 11:40
Oei, zie ik hier een polemiek ontkiemen ?
TR Anarchist= bloei en verval van de literatuurkritiek, wat vermoedelijk een onderhuidse kritische stellingname over de totale burgerlijke cultuur maskeert ? Je hoeft maar naar het ‘mediadebat’ en/of het onderwijs en de algemene verloedering van de filosofie in het algemeen te kijken om daarin terecht te komen.
Anarchist 17 oktober 2005 11:49
Omdat me wordt gevraagd op welke wijze ik mijn principes vorm geef leg ik hier een link naar mijn schrijverssite, waarop wordt verteld hoe ik in het jaar 1980 als schrijver debuteerde met de verhalenbundel: REVOLUTIE IN HET GEKKENHUIS, waarover de kritiek opmerkte dat ze getuigde van meelijwekkende jaren zestig naiviteit, hetgeen heel duidelijk aangeeft dat volwassen kinderlijkheid (dood van het cliché gebonden vormdenken, jezelf bevrijden van de groepscode van de kudde) niet in hoog aanzien staat in literair Nederland.
Tijdrover 17 oktober 2005 12:00
@ Anarchist. De schrijver die vandaag de dag bescheiden is, is geen schrijver tenzij hij zich in het verleden bewezen heeft. Ik noem een Campert (al is het koketterie allicht die bescheidenheid en pakt het voor hem goed uit in zijn columns, want de nodige relativering, afstand jegens zijn onderwerpen). Vorm en inhoud zodanig op elkaar afstemmen dat het een leesbaar stuk wordt, valt te billijken. Ontoegankelijke stukken schrijven waarbij de balans zoek is en dan je verexcuseren met de smoes: ‘Ik ben een eenling, geen publiekstrekker, ik schrijf voor een kleine groep mensen, ik ga voor kwaliteit boven kwantiteit’, is goedkoop. Het is dezelfde discussie die Ilja Leonard Pffeiffer aanriep: ‘Moeilijke taal is beter dan eenvoudige’ (even kort door de bocht gezegd). Nu ben ik weliswaar meer voorstander van Ilja dan van een tegenstander als Driek van Wissen maar als je moeilijk leesbaar bent, wil dat niet per definitie zeggen dat je dus ‘kwaliteit’ biedt. Anders gezegd: het kan ook voortkomen uit onmacht, niet in staat om lekker leesbaar te zijn. Gerrit Komrij veracht zijn publiek ook, maar blijft ‘lekker leesbaar’. Om je publiek echt te verachten is het handig als je dat publiek ook bereikt zodat het zin krijgt. Alleen dan krijgt het geloofwaardigheid. Beetje vilein, want ik begrijp natuurlijk ook wel dat klasseschrijvers ondergemoffeld worden door succesauteurs. Maar ik ben er wel van overtuigd dat een Blog zich niet leent voor een klasseauteur, dat is niet zijn medium. Wel het medium van een succesauteur. Ik zie mijzelf overigens als geen van beiden! Waar het mij om gaat: dat wat u voorstaat is haast een zielloze, heilloze helletocht hier op het VK-blog. Daarom is mijn respect voor uw streven enorm groot. Ik zou het niet kunnen, als ik het al zou kunnen om deze haast heilige taak op mij te nemen. Je zou van pure waanzin door je eigen raam willen springen en met de glasscherven die succesbloggers eens met een Kees Fens-tekst willen bekrassen…
@ Peter. Polemieken ontkiemen, maar worden weldra weer doodgetrapt. Het valt mij op. Even een vonkje. Echt grote brandhaarden hoef je hier niet te verwachten. Waar wel?
Tijdrover 17 oktober 2005 12:01
Link staat vanzelfsprekend in mijn favorieten. En zet alstublieft uw Heilige Missie voort, want u bent een eenling, en van u zouden er eigenlijk niet genoeg kunnen zijn!
Stonehead 17 oktober 2005 12:21
Wat een rare scheiding, vorm of vent. Het gaat m.i. helemaal niet om de schrijver. Een geweldige schrijver kan een ontzettend rukboek schrijven en net zo kan een prima weblogger als Tijdrover best een flutlogje maken.
Daarnaast betwijfel ik of mensen daadwerkelijk met een van de doelen ‘vorm’ of ‘vent’ gaan loggen. De emotionele band van een lezer met een weblogger komt pas na een tijdje, soms pas na maanden. Dan pas gaat tellen wat iemand voor persoon is, dan pas wordt elke zin van een logje interessant. Ik heb dat maar met enkele webloggers. En met loggers op pakweg GeenStijl zal ik die band uberhaupt nooit hebben.
Stonehead 17 oktober 2005 12:23
Ik heb datzelfde overigens ook met sommige muziekrecensenten, maar dat komt dan weer door mijn eigen hobbys. 
Anarchist 17 oktober 2005 12:31
Tja, ergernis hoort bij het vak. Eenlingen kunnen alleen daar gedijen waar mensen weigeren de huichelaars op de troon te zetten. Want huichelaars gebruiken vaak hele mooie woorden, zonder dat ze zich afvragen in hoeverre ze zelf meewerken aan een wereld waarin een eerlijke enkeling alleen maar verzuipen kan.
Als voorbeeld licht ik uit de site van ‘Katholiek Nederland’ een stukje tekst dat werd geschreven en/of uitgesproken door bisschop MUSKENS:
“Alles van waarde is weerloos” dicht Lucebert. We realiseren de waarheid van deze dichtregel vooral in de vakantietijd. We hebben dan tijd om de schoonheid van de natuur en de cultuurschatten in musea, kerken en steden bewonderen. De mens beseft dan dat hij geschapen is voor de contemplatie en niet voor de arbeid. “We zijn onrustig ten einde rust te hebben” schreef Aristoteles al.
Muskens stelt dat de mens niet in de eerste geschapen is voor de arbeid! Een sympathieke opmerking die naturlijk niet waar is, omdat er ook mensen zijn die dol zijn op werken (en die derhalve niet kunnen begrijpen dat andere mensen lui zijn). En daar komt bij dat de man de niet arbeidende mens wil confronteren met ‘cultuurschatten’, hetgeen een woord is dat je rustig de ontkenning van het woord contemplatie mag noemen, een begrip dat wel serieuze inhoud krijgt in bijvoorbeeld het ZEN-boeddhisme. Want als je kijkt naar een ZEN-tuin, dan zie je stilte… wat wit zand en een paar eenvoudige stenen… Niks geen torenhoge bouwsels die naar de hemel reiken. Gewoon met beide benen op de grond staan en eenvoudig zijn…
Een persoonlijke keus natuurlijk, maar wel een keuze die beter bij Lucebert past dan bij de cultuurschatten van Muskens, die toch voor alles een cultuur symboliseren waarin eenvoud aan iets oneindig groots gekoppeld wordt.
Peter 17 oktober 2005 14:16
Dank voor de link..’Revolutie etc.’ Dat zal ik eens gaan lezen. En 25 jaar, dat is een generatie later..leeft men met dezelfde illusies ? Revolutie is cosmetica en commercie, het aanschijn lijkt verjongd en energiek, de Sturm und Drang van de zestiger jaren repliek en buitenparlementaire oppositie ingehaald en overklast door Bill Gates ( een vulkanische lavastroom) en het 09 /11 trauma ( een tweede ader). Ijkpunten van de negentiger jaren en het fin de siecle van de 20 ‘eeuw. Zo bezie ik het, shock & awe..oorlog en macht, schokken en grillen, een geweldsfilosofie ( is dat in het belang van de industriele, reactionaire burgerij/bougeoisie ?) van dwang en drogering, medicalisering door roes/pacificatie middelen van allerlei aard (tabak, alcohol, auto, opbrengst/winst uit geld, sex en de m/v machtsverhoudingen) oftewel de (zelf)hypnose en zelfontkenning. De assimilatie aan de concurrentie beginselen van de zelfmedicatie/structuren in de upperclass /happyfew elites die rond het altaarstuk, de ‘art of liberty’ dansen en aanbidden als derwishen.
TR: beseft u dat u de eerste en tevens de laatste bent die lont en bluswater of hanteert of dat nalaat en anderen dan maar in uw plaats toestemming verleent ? Maak misbruik van uw recht, gebruik uw plicht voor zover plichtsbetrachting ten opzichte van wat dan ook een wijs advies kan zijn.
Anarchist 17 oktober 2005 15:30
Ehhh Peter, zoals je toch moet weten sta ik voor helderheid en eenvoud. Als je te duister gaat praten snap ik er echt niets van..
Reacties